Na nagrobkach spotykamy się z wieloma różnymi symbolami. Część z nich ma korzenie stricte chrześcijańskie i zachodnioeuropejskie, występują jednak również takie, które pochodzą z religii pogańskich, ze starożytnej Grecji, Rzymu i Egiptu.
Alfa i omega
Litery „alfa i omega” symbolizują Boga. W Piśmie Świętym znajdziemy fragment, w którym rzekł On o sobie: „Jam jest Alfa i Omega, czyli Początek i Koniec”. Alfa to pierwsza litera alfabetu greckiego, a omega – ostatnia. W okresie nowożytnym (XVI-XVIII wieku) rzadziej umieszczano je na grobach. Do zdobienia za ich pomocą płyt nagrobnych powrócono jednak w wiekach następnych.
D.O.M.
Rozwinięcie łacińskiego skrótu D.O.M. to „Deo Omnipotenti Maximo” („Bogu Wszechmogącemu Najwyższemu”) albo „Deo Optimo Maximo” („Bogu Najlepszemu Najwyższemu”). Początkowo napis ten umieszczany był jedynie na świątyniach, z czasem został upowszechniony również na cmentarzach.
Bluszcz – symbol odrodzenia
Bluszcz stanowił emblemat charakterystyczny dla takich bogów, jak grecki Dionizos czy egipski Ozyrys i symbolizował odradzanie się. Już w starożytnym Rzymie występowały zdobione za pomocą przedstawień bluszczu sarkofagi, urny i ołtarze. W średniowieczu nie cieszył się on tak dużym uznaniem, zaczął być jednak na nowo popularny w XVIII wieku. Na cmentarzach chrześcijańskich bluszcz sadzi się na grobach, poza tym może on być wyrzeźbiony na płycie.
Skrót I.H.S.
Do około II-III wieku naszej ery imię Jezusa w języku greckim było skracane do jego pierwszych liter: IH. Następnie, od IV wieku, ów monogram uzupełniono o literę C, która pod wpływem języka łacińskiego została zastąpiona przez S. Skrót ten zaczęto potem rozwijać w inny sposób, np.: „Iesus hominum Salvator”, czyli „Jezus Zbawca Ludzkości”.
Klepsydra
Klepsydra to symbol przemijania. W średniowiecznej Europie emblemat ten miał na celu przypominać nam o tym, że należy mądrze wykorzystywać wszystkie chwile w swoim życiu. Pozwalał on łatwiej uzmysłowić sobie hasło „memento mori”, czyli „pamiętaj o śmierci”. Od okresu baroku stanowi jeden z najbardziej znanych elementów spotykanych w sztuce cmentarnej.
