Jesteśmy coraz bardziej świadomi faktu, jak bardzo ważna jest dla nas własna tożsamość. Duży wpływ na nią ma wiedza na temat swojego pochodzenia. Potrzeba jej zgłębienia jest naturalna i ma duże znaczenie psychologiczne.

W przypadku niektórych osób – np. dzieci, wnuków czy prawnuków osób rozdzielonych z powodu wojny – poszukiwanie własnych korzeni pozwala poradzić sobie z pewnymi problemami związanymi z własną tożsamością. Istnieje wiele różnych powodów, dla których decydujemy się na tego typu research. Część z nas przeprowadza go po to, aby zaspokoić swoją ciekawość, inni – aby uzupełnić różnego rodzaju luki w historii, którą usłyszeli od dziadków czy innych krewnych. Jakie mamy możliwości w tym zakresie?

Pochodzenie: chłopskie, mieszczańskie, szlacheckie

Większość Polaków posiada korzenie ludowe bądź mieszczańskie – blisko 90%. Odnajdywanie śladów przeszłości ich rodzin jest trudniejsze niż w przypadku tych, którzy posiadają korzenie arystokratyczne. Przy czym warto wiedzieć, że chociaż aż co dziesiąty mieszkaniec Rzeczypospolitej w czasach staropolskich należał do stanu szlacheckiego, to jednak duża część z nich faktycznie nie żyła na wysokim poziomie (posiadała jedynie prawa typowe dla tej warstwy). Co więcej – istniała również tzw. gołota, najbiedniejsza część szlachty, która właściwie prowadziła życie podobne do chłopów. Oznacza to więc, że przeważająca liczba Polaków – nawet ci pochodzenia szlacheckiego – w praktyce nie może liczyć na to, że znajdzie wiadomości o swoich przodkach w rodowych drzewach genealogicznych, które tworzyli np. magnaci.

Księgi metrykalne

Co możemy więc zrobić? Po pierwsze, warto sięgnąć do ksiąg metrykalnych, które prowadzone są w wielu miejscach już od czasów nowożytnych, a na szerszą skalę upowszechniły się w XIX wieku. Możemy się z nimi zapoznać w kościołach parafialnych (ew. w archiwach kościelnych lub archiwach państwowych). Jeżeli więc wiemy, skąd pochodził jeden z naszych krewnych, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby pojechać do jego parafii i (być może) uzyskać wiadomości o dalszej gałęzi rodziny. Księgi metrykalne uzupełniane były o dane m.in. o zawieranych małżeństwach oraz o dacie i miejscu zgonu.

Wyszukiwarki grobów i specjalistyczne firmy

Jeżeli posiadamy pewne informacje o naszych krewnych, możemy skorzystać z wyszukiwarki grobów różnych cmentarzy. Coraz więcej nekropolii decyduje się na udostępnienie tego rodzaju opcji w Internecie. Warto wiedzieć, że istnieją firmy zatrudniające historyków i archiwistów, którzy specjalizują się w tworzeniu szczegółowych drzew genealogicznych rodzin. Tego typu zagadnieniami zajmują się ponadto niektóre agencje detektywistyczne.